Jak wdrożyć OpenBao i przekazywać sekrety do bazy danych

Pliki .env leżące obok docker-compose.yml to jeden z najczęstszych punktów wycieku haseł w infrastrukturze. Wystarczy nieuważny backup, zbyt szerokie uprawnienia do katalogu albo przypadkowe wypchnięcie pliku do repozytorium Git, by poświadczenia do bazy danych trafiły w niepowołane ręce. Klucze API z nieskończonym terminem ważności to kolejny problem, który sam się nie rozwiąże.

Rozwiązaniem tego problemu jest OpenBao – nowoczesny, w pełni otwarty system klasy secrets management, który pozwala centralnie zarządzać poufnymi danymi i dostarczać je do aplikacji w sposób zautomatyzowany i bezpieczny. Ponad 9 tyś gwiazdek na GitHub.


Skąd wziął się OpenBao i co potrafi?

W 2023 roku firma HashiCorp zmieniła licencję swojego popularnego narzędzia HashiCorp Vault z otwartej Mozilla Public License 2.0 (MPL 2.0) na restrykcyjną Business Source License (BSL 1.1). W odpowiedzi na tę decyzję społeczność oraz duże firmy technologiczne (m.in. GitLab, SAP, Proton) utworzyły OpenBao – otwarty fork ostatniej wolnej wersji Vaulta (1.14), rozwijany pod patronatem fundacji Linux Foundation (w ramach inicjatywy OpenSSF) na licencji MPL 2.0.

Najważniejsze funkcjonalności OpenBao:

  • Centralny magazyn sekretów (KV): Bezpieczne przechowywanie haseł, kluczy API, kluczy SSH, tokenów i certyfikatów w formie zaszyfrowanej na dysku.
  • Dynamiczne poświadczenia: Generowanie tymczasowych kont i haseł (np. do baz SQL, chmury AWS czy Kubernetesa) z określonym czasem życia (TTL), które po wygaśnięciu są automatycznie usuwane.
  • Szyfrowanie jako usługa (Encryption as a Service): Możliwość szyfrowania i deszyfrowania danych przez API bez konieczności zarządzania kluczami kryptograficznymi w kodzie aplikacji.
  • Kontrola dostępu i audyt: Precyzyjne polityki uprawnień (ACL) oraz szczegółowe logi audytowe rejestrujące każde odczytanie czy modyfikację sekretu.
  • Pełna kompatybilność z Vaultem: Narzędzia, biblioteki SDK i skrypty napisane dla HashiCorp Vault działają z OpenBao bez konieczności ich przepisywania.

Architektura naszego wdrożenia

W tym poradniku skonfigurujemy środowisko oparte na dwóch osobnych maszynach wirtualnych (VM), na których wszystkie usługi uruchamiamy wyłącznie za pomocą Docker Compose:

  1. VM-1 (10.0.0.10 – Serwer OpenBao): Tutaj działa główna instancja OpenBao z trwałym zapisem danych na dysku (nie w ulotnym trybie dev).
  2. VM-2 (10.0.0.20 – Serwer Bazy Danych): Tutaj uruchomimy OpenBao Agent (który uwierzytelni się zdalnie w VM-1 i zapisze hasło w pamięci RAM /dev/shm) oraz kontener MariaDB, który odczyta to hasło bez użycia pliku .env.

Uwaga: W środowisku produkcyjnym komunikacja między VM-1 a VM-2 powinna odbywać się po szyfrowanym protokole HTTPS z certyfikatem TLS. OpenBao posiada wbudowany interfejs webowy (Web UI), odziedziczony bezpośrednio po HashiCorp Vault i rozwijany dalej przez społeczność. Nie wymaga instalowania żadnego dodatkowego kontenera, ale w tym przykładzie będziemy korzystać jedynie z CLI.


Krok 1: Konfiguracja serwera OpenBao na VM-1 (10.0.0.10)

Na pierwszej maszynie przygotowujemy strukturę katalogów oraz plik konfiguracyjny dla trwałej instancji OpenBao.

  1. Utwórz katalogi na konfigurację i dane:
mkdir -p ~/openbao/{config,data}
  1. Utwórz plik ~/openbao/config/config.hcl:
ui = true
disable_mlock = false

storage "file" {
  path = "/openbao/file"
}

listener "tcp" {
  address     = "0.0.0.0:8200"
  tls_disable = 1 # Na produkcji ustaw 0 i podaj ścieżki do certyfikatów TLS
}
  1. Utwórz plik ~/openbao/docker-compose.yml:
services:
  openbao:
    image: quay.io/openbao/openbao:latest
    container_name: openbao-server
    restart: unless-stopped
    cap_add:
      - IPC_LOCK
    ports:
      - "8200:8200"
    volumes:
      - ./config:/openbao/config:ro
      - ./data:/openbao/file
    command: server -config=/openbao/config/config.hcl
  1. Uruchom OpenBao i zainicjuj magazyn:
cd ~/openbao
docker compose up -d
docker exec -e BAO_ADDR='http://127.0.0.1:8200' openbao-server bao operator init -key-shares=1 -key-threshold=1

Zapisz wyświetlony Unseal Key oraz Initial Root Token! Następnie odblokuj (unseal) magazyn i zaloguj się:

docker exec -e BAO_ADDR='http://127.0.0.1:8200' openbao-server bao operator unseal <TWÓJ_UNSEAL_KEY>
docker exec -e BAO_ADDR='http://127.0.0.1:8200' -e BAO_TOKEN='<TWÓJ_ROOT_TOKEN>' openbao-server bao secrets enable -path=secret kv-v2

Krok 2: Zapisanie hasła i konfiguracja autoryzacji AppRole na VM-1

Aby maszyna z bazą danych (VM-2) mogła bezpiecznie pobierać tylko swoje hasło, tworzymy dla niej dedykowaną politykę oraz konto maszynowe (AppRole).

Wykonaj poniższe polecenia na VM-1 (podstawiając swój ROOT_TOKEN):

export BAO_CMD="docker exec -i -e BAO_ADDR=http://127.0.0.1:8200 -e BAO_TOKEN=<TWÓJ_ROOT_TOKEN> openbao-server bao"

# 1. Zapisujemy hasło do bazy MariaDB w OpenBao
$BAO_CMD kv put secret/mariadb-vm2 root_password="SuperSilneHasloMariaDB2026!"

# 2. Tworzymy politykę uprawniającą tylko do odczytu tego konkretnego sekretu
$BAO_CMD policy write mariadb-policy - <<EOF
path "secret/data/mariadb-vm2" {
  capabilities = ["read"]
}
EOF

# 3. Włączamy metodę logowania AppRole i tworzymy rolę dla VM-2
$BAO_CMD auth enable approle
$BAO_CMD write auth/approle/role/mariadb-vm2 token_policies="mariadb-policy" token_ttl=1h token_max_ttl=4h

# 4. Pobieramy RoleID oraz SecretID (poświadczenia dla VM-2)
$BAO_CMD read -field=role_id auth/approle/role/mariadb-vm2/role-id
$BAO_CMD write -f -field=secret_id auth/approle/role/mariadb-vm2/secret-id

Zanotuj wygenerowane RoleID oraz SecretID – przeniesiemy je teraz na drugą maszynę.


Krok 3: Konfiguracja OpenBao Agent i MariaDB na VM-2 (10.0.0.20)

Na drugiej maszynie wirtualnej zestawimy dwa kontenery w jednym pliku docker-compose.yml:

  • openbao-agent – połączy się z 10.0.0.10:8200, zaloguje za pomocą AppRole i wyrenderuje hasło do współdzielonego wolumenu w pamięci RAM (tmpfs).
  • mariadb – wystartuje dopiero wtedy, gdy agent przygotuje plik z hasłem, i wczyta je dzięki zmiennej MARIADB_ROOT_PASSWORD_FILE.
  1. Utwórz katalog roboczy na VM-2:
mkdir -p ~/mariadb-stack/agent
cd ~/mariadb-stack
  1. Zapisz poświadczenia AppRole do plików (zamiast hasła do bazy, maszyna zna tylko swój klucz identyfikacyjny do OpenBao):
echo "<TWÓJ_ROLE_ID>" > ./agent/role_id
echo "<TWÓJ_SECRET_ID>" > ./agent/secret_id
chmod 600 ./agent/role_id ./agent/secret_id
  1. Utwórz szablon sekretu ./agent/db_pass.ctmpl:
{{- with secret "secret/data/mariadb-vm2" -}}
{{ .Data.data.root_password }}
{{- end -}}
  1. Utwórz konfigurację agenta ./agent/agent.hcl:
exit_after_auth = false
pid_file = "/tmp/pidfile"

vault {
  address = "http://10.0.0.10:8200"
}

auto_auth {
  method "approle" {
    mount_path = "auth/approle"
    config = {
      role_id_file_path   = "/etc/openbao/role_id"
      secret_id_file_path = "/etc/openbao/secret_id"
      remove_secret_id_file_after_reading = false
    }
  }
}

template {
  source      = "/etc/openbao/db_pass.ctmpl"
  destination = "/secrets/db_root_password"
  perms       = 0400
}
  1. Utwórz główny plik ~/mariadb-stack/docker-compose.yml:
services:
  openbao-agent:
    image: quay.io/openbao/openbao:latest
    container_name: openbao-agent
    restart: unless-stopped
    cap_add:
      - IPC_LOCK
    volumes:
      - ./agent:/etc/openbao:ro
      - ram_secrets:/secrets
    command: agent -config=/etc/openbao/agent.hcl
    healthcheck:
      test: ["CMD-SHELL", "test -s /secrets/db_root_password"]
      interval: 2s
      timeout: 2s
      retries: 10

  mariadb:
    image: mariadb:11
    container_name: mariadb-prod
    restart: unless-stopped
    depends_on:
      openbao-agent:
        condition: service_healthy
    environment:
      MARIADB_ROOT_PASSWORD_FILE: /run/secrets/db_root_password
      MARIADB_DATABASE: aplikacja
    volumes:
      - mariadb_data:/var/lib/mysql
      - ram_secrets:/run/secrets:ro

volumes:
  mariadb_data:
  ram_secrets:
    driver: local
    driver_opts:
      type: tmpfs
      device: tmpfs
      o: size=1m,uid=999,gid=999 # UID 999 to domyślny użytkownik mysql w kontenerze MariaDB
  1. Uruchom cały stos na VM-2:
docker compose up -d

Co dzieje się pod maską?

  1. Docker Compose tworzy wolumen ram_secrets zamontowany w pamięci operacyjnej (tmpfs) i uruchamia openbao-agent.
  2. Agent łączy się po sieci z maszyną VM-1, uwierzytelnia się przez AppRole, pobiera hasło do bazy i zapisuje je w /secrets/db_root_password wewnątrz wolumenu RAM.
  3. healthcheck sprawdza, czy plik z hasłem istnieje i nie jest pusty. Dopiero wtedy Docker uruchamia kontener mariadb-prod.
  4. MariaDB odczytuje hasło z /run/secrets/db_root_password, inicjuje bazę danych i działa bez żadnego pliku .env na dysku hosta – ani bez hasła widocznego w docker inspect.

Co zyskujesz dzięki takiemu scenariuszowi?

  1. Zero haseł na dysku (brak wycieków z backupów i repozytoriów): Na maszynie z bazą danych nie ma żadnego pliku .env. Hasło istnieje wyłącznie w ulotnej pamięci RAM (tmpfs), więc nawet pełny zrzut dysku VM-2 lub przypadkowe wypchnięcie katalogu do Gita nie ujawnia dostępu do bazy.
  2. Niewidoczność dla docker inspect: Dzięki użyciu MARIADB_ROOT_PASSWORD_FILE hasło nie trafia do zmiennych środowiskowych kontenera – nie odczyta go nikt, kto ma uprawnienia tylko do podglądu konfiguracji Dockera.
  3. Centralna rotacja haseł i jedno źródło prawdy: Zmieniasz hasło w jednym miejscu (w OpenBao na VM-1), a wszystkie podpięte maszyny i usługi mogą pobrać nową wartość bez ręcznej edycji plików na dziesiątkach serwerów.
  4. Izolacja uprawnień (zasada najmniejszego uprzywilejowania): VM-2 ma dostęp wyłącznie do swojego konkretnego sekretu (secret/mariadb-vm2). Nawet jeśli serwer bazy danych zostanie przejęty, atakujący nie wyciągnie z OpenBao kluczy do innych maszyn czy usług w infrastrukturze.
  5. Pełny audyt i natychmiastowe odcięcie dostępu: Wiesz dokładnie, kiedy i która maszyna pobrała sekret, a w razie incydentu możesz jednym kliknięciem unieważnić SecretID dla danej maszyny wirtualnej.